Przemysław Radzyński

10 października, w Światowym Dniu Zdrowia Psychicznego, Polska Federacja Ruchów Obrony Życia zwraca szczególną uwagę na dzieci i młodych ludzi doświadczających kryzysów zdrowia psychicznego. Ochrona życia oznacza także obecność przy człowieku wtedy, gdy cierpienie, samotność czy bezradność sprawiają, że sam przestaje dostrzegać, jak ważne jest jego życie.

Czasami wołanie o pomoc jest bardzo ciche. Może nim być nagła zmiana zachowania, wycofanie, samookaleczenie czy zdanie wypowiedziane pozornie mimochodem: „mam już wszystkiego dość”. Dziecko nie zawsze potrafi powiedzieć wprost, że nie daje sobie rady.

Skala problemu pokazuje jednak, że sama uważność nie wystarczy.

Według danych Komendy Głównej Policji w 2025 roku wśród dzieci i młodzieży odnotowano w Polsce 1925 prób samobójczych oraz 161 śmierci samobójczych osób młodych. W grupie dzieci w wieku od 7 do 12 lat zarejestrowano 83 próby samobójcze i 5 śmierci.

Za każdą z tych liczb stoi konkretne dziecko, konkretna rodzina i historia, której często nie da się już cofnąć.

Dane za 2025 rok pokazują jednocześnie, że liczba rejestrowanych prób samobójczych wśród osób młodych spadła, ale liczba śmierci samobójczych wzrosła. To przypomnienie, że w najpoważniejszych kryzysach pomoc wciąż może przychodzić za późno.

– Jeżeli naprawdę wierzymy, że każde życie jest ważne, musimy być przy młodym człowieku także wtedy, gdy on sam przestaje w to wierzyć. Każde dziecko musi wiedzieć, że jego życie jest ważne. Ale za tymi słowami musi stać rzeczywista możliwość uzyskania pomocy, zanim dojdzie do tragedii – mówi Jakub Bałtroszewicz, prezes Polskiej Federacji Ruchów Obrony Życia.

Dla Federacji zapobieganie samobójstwom dzieci i młodzieży jest jednym z podstawowych wymiarów ochrony ludzkiego życia. Dlatego potrzebujemy zarówno społecznej wrażliwości, jak i konsekwentnych działań państwa oraz instytucji odpowiedzialnych za zdrowie i bezpieczeństwo dzieci.

Dziecko w kryzysie zdrowia psychicznego powinno mieć realny dostęp do profesjonalnej pomocy możliwie blisko miejsca zamieszkania. Rodzic musi wiedzieć, gdzie szybko zwrócić się po wsparcie, a nauczyciele i osoby pracujące z dziećmi powinny umieć rozpoznawać sytuacje wymagające natychmiastowej reakcji.

Polska Federacja Ruchów Obrony Życia apeluje, aby ochrona zdrowia psychicznego oraz zapobieganie zachowaniom samobójczym dzieci i młodzieży były traktowane jako integralna część polityki ochrony życia.

Kryzysy zdrowia psychicznego mają różne przyczyny. Mogą wiązać się z relacjami rodzinnymi i rówieśniczymi, samotnością, przemocą, presją czy funkcjonowaniem w świecie cyfrowym. Dlatego potrzebna jest współpraca rodziny, szkoły, ochrony zdrowia, państwa i organizacji społecznych.

Pierwszym krokiem pozostaje jednak często rzecz najprostsza: zauważyć, zapytać, wysłuchać i nie zbagatelizować.

W Światowym Dniu Zdrowia Psychicznego chcemy powiedzieć każdemu dziecku i młodemu człowiekowi przeżywającemu trudny czas:

Twoje życie jest ważne.

Nawet jeśli dzisiaj trudno ci w to uwierzyć. Proszenie o pomoc nie jest słabością, a kryzys nie musi być przeżywany samotnie.

Pomoc jest dostępna przez całą dobę:

116 111 – Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży

800 12 12 12 – Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka

Każde dziecko musi wiedzieć, że jego życie jest ważne. A naszym obowiązkiem jest zrobić wszystko, aby za tymi słowami stała rzeczywista pomoc, kiedy jest potrzebna najbardziej.

– Polska Federacja Ruchów Obrony Życia będzie łączyć i mobilizować nie tylko środowiska pro-life, ale wszystkich ludzi, dla których ważne jest dobro dziecka i jego matki, aby wspólnie stanąć w obronie każdego ludzkiego życia – Jakub Bałtroszewicz, Prezes Polskiej Federacji Ruchów Obrony Życia skomentował przyjęcie przez Sejmową Komisję Nadzwyczajną dwóch projektów dotyczących aborcji. 

Polska Federacja Ruchów Obrony Życia, która wczoraj protestowała przeciwko nagłemu wznowieniu prac Komisji, informuje o dalszym przebiegu sprawy. Pierwszy z projektów, dotyczący zmian w Kodeksie karnym (druk nr 611), przewiduje częściową dekryminalizację aborcji dokonywanej za zgodą kobiety z naruszeniem przepisów ustawy oraz dekryminalizację pomocy w samodzielnej aborcji. Za pozytywnym zaopiniowaniem projektu głosowało 16 posłów, 5 było przeciw, nikt się nie wstrzymał.

Drugi projekt (druk nr 223) przewiduje ponowne dopuszczenie aborcji w przypadku dużego prawdopodobieństwa ciężkiego i nieodwracalnego upośledzenia albo nieuleczalnej choroby dziecka przed narodzeniem. Za projektem głosowało 15 posłów, 5 było przeciw, nikt się nie wstrzymał.

Ten drugi projekt ma szczególne znaczenie. Jego celem jest odwrócenie skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 22 października 2020 r., w którym tzw. przesłanka embriopatologiczna została uznana za niezgodną z art. 38 w związku z art. 30 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.

Kierunek tych zmian pozostaje również zbieżny z działaniami organów Rady Europy związanymi z wykonywaniem wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka dotyczących dostępu do legalnej aborcji w Polsce, w tym sprawy M.L. przeciwko Polsce, odnoszącej się do skutków orzeczenia TK z 2020 r.

Pełnomocniczka rządu ds. równości Katarzyna Kotula zapowiedziała, że podczas następnego posiedzenia Sejmu mają odbyć się drugie i trzecie czytania obu projektów oraz głosowania. Posiedzenie zaplanowano na 20–23 października, a 22 października przypada szósta rocznica wyroku TK. Kotula mówiła również o zamiarze symbolicznego odwrócenia tego orzeczenia, które określiła jako „haniebne”.

– Można próbować odwrócić wyrok Trybunału, ale nie można odwrócić podstawowej prawdy: chore dziecko ma dokładnie takie samo prawo do życia jak dziecko zdrowe. Nie pozwolimy, by Polska wróciła do prawa, które odbiera ochronę życia dzieciom tylko dlatego, że mogą urodzić się chore lub z niepełnosprawnością. Polska Federacja Ruchów Obrony Życia będzie łączyć i mobilizować nie tylko środowiska pro-life, ale wszystkich ludzi, dla których ważne jest dobro dziecka i jego matki, aby wspólnie stanąć w obronie każdego ludzkiego życia – podkreśla Jakub Bałtroszewicz, Prezes Polskiej Federacji Ruchów Obrony Życia.

Polska Federacja Ruchów Obrony Życia publikuje stanowisko w ramach kampanii „Dzieciństwo bez Przemocy”. Przypomina, że ochrona dziecka zaczyna się od ochrony jego życia przed narodzeniem, ale nie może się na niej kończyć. Szczególną uwagę zwraca na dzieci wikłane w konflikty między rodzicami i potrzebę odbudowy kultury odpowiedzialnego macierzyństwa i ojcostwa.

Federacja Życia włączyła się w tegoroczną kampanię, zachęcona apelem przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski abp. Tadeusza Wojdy SAC oraz abp. Wojciecha Polaka, Prymasa Polski i Delegata KEP ds. Ochrony Dzieci i Młodzieży.

Nie oznacza to wycofania zastrzeżeń formułowanych wobec poprzedniej edycji kampanii, przede wszystkim dotyczących pomijania dzieci w prenatalnej fazie życia.

– Aborcja jest najbardziej radykalną formą przemocy wobec dziecka, ponieważ odbiera mu życie. Dziecko przed urodzeniem jest tym samym człowiekiem, który po narodzeniu będzie potrzebował ramion matki, obecności ojca, bezpiecznego domu i pewności, że jest kochany – mówi Jakub Bałtroszewicz, prezes Polskiej Federacji Ruchów Obrony Życia.

Pro-life nie kończy się wraz z narodzeniem

Federacja podkreśla, że konsekwentna postawa pro-life oznacza odpowiedzialność za dziecko również po narodzeniu.

Przemoc nie zawsze pozostawia widoczne ślady. Jej skutkiem mogą być lęk, poczucie winy i rozdarcie pomiędzy dwojgiem najbliższych ludzi. Dziecko nie powinno być kartą przetargową w sporze dorosłych, zmuszane do wyboru pomiędzy mamą i tatą ani stawiane w sytuacji, w której okazując miłość jednemu rodzicowi, czuje, że zdradza drugiego.

Rozpoczęta wiele lat temu kampania „Jestem mamy i taty” przypominała o konsekwencjach destrukcyjnych zachowań dorosłych podczas rozwodu.

– Dla dziecka mama i tata nie są dwiema stronami sporu. Są jego rodziną i pierwszym doświadczeniem bezpieczeństwa. Dorośli mają obowiązek chronić dziecko przed własnym konfliktem, nawet wtedy, gdy sami nie potrafią już uratować swojej relacji – podkreśla Jakub Bałtroszewicz.

Pomoc dziecku zaczyna się od wsparcia rodziny

Federacja wskazuje, że samo reagowanie na skutki kryzysu dziecka nie wystarczy. Potrzebna jest także profilaktyka i wsparcie środowiska, w którym ono wzrasta.

– Potrzebujemy odbudowy kultury odpowiedzialnego macierzyństwa i ojcostwa, przygotowania młodych ludzi do tworzenia trwałych relacji, pomocy małżeństwom i rodzinom przeżywającym kryzysy oraz łatwo dostępnego poradnictwa rodzinnego, mediacji i terapii rodzinnej. Pomoc psychologiczna udzielana dziecku powinna – wszędzie tam, gdzie służy to jego dobru i bezpieczeństwu – obejmować również jego najbliższych – mówi Magdalena Bartoszewicz, członek Zarządu Polskiej Federacji Ruchów Obrony Życia, reprezentująca Stowarzyszenie Pomocy Bliźniemu im. Brata Krystyna.

– Dziecka nie można rozpatrywać w oderwaniu od jego więzi. Jego zdrowie psychiczne kształtuje się przede wszystkim w doświadczeniu miłości, bezpieczeństwa, przynależności, obecności i odpowiedzialności dorosłych. Dlatego profilaktyka kryzysów psychicznych dzieci i młodzieży powinna zaczynać się nie dopiero w gabinecie specjalisty, ale znacznie wcześniej – w rodzinie i od wsparcia rodziny – dodaje Magdalena Bartoszewicz.

„Miłość pierwszym językiem w naszej rodzinie”

Federacja przypomina, że rodzina od zawsze jest podstawową komórką społeczną, a w chrześcijańskim rozumieniu jest wspólnotą życia i miłości.

Dlatego szczególne znaczenie mają dla niej słowa modlitwy towarzyszącej zachęcie biskupów do udziału w kampanii: „niech […] miłość będzie pierwszym językiem w naszej rodzinie”.

– Dziecko potrzebuje kochającej mamy, kochającego taty i domu, w którym wie, że jest bezpieczne. Najlepszą profilaktyką wielu dramatów dzieci jest rodzina, w której miłość, odpowiedzialność i wzajemny szacunek są rzeczywistością, a nie tylko deklaracją – mówi prezes Federacji.

Federacja zaznacza jednocześnie, że nie oznacza to utrzymywania wspólnego życia rodziców za wszelką cenę. Tam, gdzie występuje rzeczywista przemoc, konieczna jest ochrona osoby krzywdzonej i dziecka. Konflikt dorosłych nie może jednak prowadzić do niszczenia więzi dziecka z drugim rodzicem.

Własny głos w kampanii

Decyzja o włączeniu się w kampanię nie dla wszystkich środowisk katolickich i pro-life była oczywista. Federacja sama wcześniej krytycznie oceniała część jej przekazu. Tegoroczna zachęta biskupów była jednak impulsem, aby wejść w tę przestrzeń bez rezygnacji z własnej tożsamości.

– Chcemy wnieść do tej kampanii to, co jest szczególnie ważne dla środowiska pro-life: prawdę, że dziecko wymaga ochrony od początku życia oraz że po narodzeniu potrzebuje miłości, bezpiecznych więzi i rodziny. Obecność ma sens właśnie wtedy, gdy możemy powiedzieć także to, czego bez naszego udziału mogłoby zabraknąć – podsumowuje Jakub Bałtroszewicz.

Stanowisko Federacji kończy się słowami: „Dziecko potrzebuje życia. Potrzebuje miłości mamy i taty. Potrzebuje domu, w którym miłość naprawdę jest pierwszym językiem. I nigdy nie powinno płacić za konflikt dorosłych. Polska Federacja Ruchów Obrony Życia jest zawsze po stronie dziecka – i przed narodzeniem, i po narodzeniu”.

---

Stanowisko Polskiej Federacji Ruchów Obrony Życia w związku z kampanią „Dzieciństwo bez Przemocy” w formacie PDF

---

Polska Federacja Ruchów Obrony Życia stanowczo protestuje przeciwko nagłemu zwołaniu posiedzenia sejmowej Komisji Nadzwyczajnej, która ma ponownie zająć się projektami dotyczącymi aborcji.

O pracach nad ustawami dotyczącymi życia dzieci przed urodzeniem organizacje społeczne dowiadują się z mediów zaledwie kilkanaście godzin wcześniej. Taki tryb faktycznie uniemożliwia stronie społecznej przygotowanie stanowiska, udział ekspertów i rzeczywiste uczestnictwo w debacie. To jest niedopuszczalne.

Federacja od ponad trzydziestu lat reprezentuje środowiska broniące życia i jest głosem tych, którzy sami nie mogą upomnieć się o swoje prawa – dzieci nienarodzonych. Nie ma naszej zgody na prowadzenie prac w sposób, który ten głos faktycznie usuwa z debaty parlamentarnej.

Jeszcze poważniejsze są informacje o politycznym tle nagłego przyspieszenia prac. Jeżeli sprawa aborcji staje się elementem presji dotyczącej trwałości politycznego porozumienia czy układu sił w koalicji, Federacja mówi jasno: życiem dzieci nie wolno kupczyć.

Władza, stanowiska i polityczne kompromisy mogą być przedmiotem negocjacji. Prawo do życia najbardziej bezbronnych – nie.

Polska Federacja Ruchów Obrony Życia zwraca się do wszystkich ludzi dobrej woli, organizacji pomagających kobietom, wspierających rodziny, chroniących dzieci i działających społecznie o jednoznaczny sprzeciw wobec takiego sposobu procedowania.

Nie chodzi tylko o spór o aborcję. Chodzi także o granice, których państwo nie powinno przekraczać. Życie dziecka nie może być ceną politycznego porozumienia.

---

Stanowisko PFROŻ w formacie PDF

---

Polska Federacja Ruchów Obrony Życia zwróciła się do Prezydenta RP Karola Nawrockiego z propozycją podjęcia przez Radę Rodziny i Demografii prac nad pięcioma obszarami dotyczącymi ochrony życia, wsparcia rodzin oraz stanowiska Polski wobec procesów zachodzących w Unii Europejskiej i instytucjach międzynarodowych. Federacja Życia chce, aby ważne słowa wypowiedziane przez Prezydenta na forum ONZ znalazły konkretne rozwinięcie w pracy instytucji państwa.

Punktem wyjścia jest wystąpienie Prezydenta RP z 23 września podczas debaty generalnej 81. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ. Karol Nawrocki przedstawił kryzys demograficzny jako wyzwanie cywilizacyjne. Mówił o starzeniu się społeczeństw, spadającej dzietności i erozji więzi społecznych. Podkreślił też, że odpowiedzią nie mogą być wyłącznie instrumenty ekonomiczne, wskazując na potrzebę ochrony rodziny, odbudowy więzi oraz społecznego znaczenia macierzyństwa, ojcostwa i rodzicielstwa.

Szczególnie mocno wybrzmiały słowa:

„Zróbmy wszystko, aby poprzez kulturę i mass media promowane było rodzenie się dzieci, a nie ich abortowanie”.

Federacja Życia już bezpośrednio po wystąpieniu podkreślała, że był to ważny głos w obronie życia i przypomnienie, że nie można budować przyszłości społeczeństw poprzez odbieranie życia dzieciom przed urodzeniem. Jednocześnie wskazywała, że ochrona życia musi iść w parze z realną pomocą kobietom w ciąży oraz rodzinom – także po urodzeniu dziecka, zwłaszcza w sytuacji jego choroby lub niepełnosprawności.

Dziś Federacja proponuje następny krok.

– Te słowa były ważne właśnie dlatego, że padły z mównicy ONZ i połączyły kryzys demograficzny z rodziną, rodzicielstwem i ochroną życia. Nie chcemy jednak zatrzymać się na podziękowaniu i komentarzu. Po ważnej diagnozie powinien przyjść czas na konkret. Dlatego proponujemy, aby wskazane problemy zostały poważnie przepracowane przez Radę Rodziny i Demografii i przełożone na rekomendacje dla Prezydenta oraz polskiej polityki państwa – mówi Jakub Bałtroszewicz, prezes Polskiej Federacji Ruchów Obrony Życia.

Pięć obszarów wymagających pracy

Federacja Życia proponuje podjęcie przez Radę Rodziny i Demografii prac dotyczących pięciu powiązanych zagadnień:

1. uznania ochrony życia człowieka od poczęcia oraz działań sprzyjających urodzeniu dziecka za integralny element długofalowej strategii demograficznej państwa;

2. wzmocnienia systemu pomocy kobietom w ciąży i rodzinom także po urodzeniu dziecka, zwłaszcza w przypadku trudnej diagnozy prenatalnej, choroby lub niepełnosprawności dziecka;

3. roli kultury, mediów i edukacji w odbudowie szacunku dla macierzyństwa, ojcostwa, rodzicielstwa i przyjmowania nowego życia;

4. stanowiska Polski wobec prób wykorzystywania środków Unii Europejskiej do finansowania lub ułatwiania dostępu do aborcji poza państwem zamieszkania;

5. stanowiska Polski wobec przedstawiania aborcji jako „opieki zdrowotnej”, świadczenia zdrowotnego lub prawa człowieka w dokumentach Unii Europejskiej, ONZ, Rady Europy i innych instytucji międzynarodowych.

Federacja podkreśla, że ochrona życia nie wyczerpuje całej złożoności polityki demograficznej. Nie można jednak mówić o przyszłości społeczeństwa, pomijając stosunek państwa do życia dzieci przed urodzeniem ani oddzielając tego zagadnienia od rzeczywistego wsparcia kobiet i rodzin. Taka właśnie szersza perspektywa była obecna również w wystąpieniu Prezydenta RP.

Perspektywa szersza niż krajowa

Federacja Życia patrzy na te zagadnienia nie tylko z perspektywy krajowej. Polska Federacja Ruchów Obrony Życia jest członkiem Federacji Katolickich Stowarzyszeń Rodzin w Europie (FAFCE) oraz Europejskiej Federacji dla Życia i Godności Człowieka ONE OF US, a także uczestniczy w koalicji Civil Society for the Geneva Consensus Declaration.

Międzynarodowy wymiar tej działalności wzmacnia również Fundacja JEDEN Z NAS – organizacja członkowska Federacji Życia i polski członek założyciel ONE OF US, od lat szczególnie aktywna na forum Unii Europejskiej.

Dzięki temu Federacja może patrzeć na polską politykę ochrony życia i rodziny w szerszym kontekście oraz wcześniej dostrzegać procesy europejskie i międzynarodowe, które z czasem mogą przekładać się na debatę, prawo i decyzje podejmowane w Polsce.

Europejski spór jest coraz bliżej Polski

Właśnie z tej szerszej perspektywy Federacja Życia zwraca szczególną uwagę na dwa ostatnie spośród pięciu proponowanych obszarów.

W instytucjach europejskich i międzynarodowych coraz częściej podejmowane są próby przedstawiania aborcji jako elementu „opieki zdrowotnej”. Równolegle rozwija się debata nad wykorzystywaniem publicznych instrumentów finansowych w sposób ułatwiający dostęp do aborcji także poza państwem zamieszkania.

– W Europie zachodzi dziś bardzo poważny proces. Aborcję coraz częściej próbuje się wpisać w zwykłą „opiekę zdrowotną”, a środki publiczne mogą być wykorzystywane do zwiększania dostępu do niej także ponad granicami państw. Dla ruchu pro-life nie jest to abstrakcyjny spór o słowa. Za zmianą języka mogą iść konkretne decyzje prawne, polityczne i finansowe dotyczące życia dzieci przed urodzeniem. Jeżeli europejskie pieniądze mają służyć ułatwianiu transgranicznego dostępu do aborcji – tego, co określamy jako turystykę aborcyjną – Polska powinna mieć przemyślane stanowisko. Ten spór już się rozpoczął. Dlatego Rada Rodziny i Demografii powinna dokładnie przeanalizować te procesy i przedstawić Prezydentowi RP konkretne rekomendacje dotyczące stanowiska i działań Polski – podkreśla Jakub Bałtroszewicz.

Zdaniem Federacji kwestie te nie mogą być traktowane jako odległa polityka europejska, niemająca związku z krajową debatą demograficzną. Państwo, które chce tworzyć warunki sprzyjające narodzinom, wspierać rodziny i odbudowywać społeczne znaczenie rodzicielstwa, powinno równocześnie świadomie kształtować swoje stanowisko wobec kierunku zmian zachodzących w instytucjach europejskich i międzynarodowych.

Od deklaracji do rekomendacji

Federacja Życia zwróciła się do Prezydenta o skierowanie przedstawionych zagadnień do Rady Rodziny i Demografii i objęcie ich uporządkowaną debatą oraz pracami rekomendacyjnymi.

Federacja deklaruje jednocześnie gotowość do podzielenia się w tych pracach doświadczeniem swoich organizacji członkowskich oraz wiedzą dotyczącą procesów krajowych, europejskich i międzynarodowych. W piśmie zapowiedziano możliwość przygotowania zwięzłego materiału roboczego, jeśli okaże się on użyteczny dla dalszych prac Rady. W razie potrzeby Federacja pozostaje także gotowa do konsultacji lub spotkania z Prezydentem RP bądź Radą.

– Nie chodzi o tworzenie kolejnego dokumentu dla samego dokumentu. Chodzi o to, żeby ważne słowa znalazły dalszy ciąg. Jeżeli Prezydent RP mówi na forum ONZ o rodzinie, rodzicielstwie, demografii i potrzebie promowania rodzenia się dzieci zamiast ich abortowania, warto wykorzystać istniejące instytucje państwa do poważnego przepracowania tych zagadnień. My ze swojej strony jesteśmy gotowi wnieść doświadczenie naszego środowiska tam, gdzie może ono być rzeczywiście pomocne – mówi prezes Federacji Życia.

Zdaniem Federacji właśnie taki proces byłby naturalnym rozwinięciem wystąpienia Prezydenta RP na forum ONZ: od ważnej diagnozy do poważnej debaty, a od debaty do konkretnych rekomendacji dla polityki państwa.

Francuski dziennik „Le Monde” opisał działania Stanów Zjednoczonych na rzecz ograniczenia finansowania aborcji w polityce zagranicznej jako „ofensywę przeciw prawu do aborcji”. W artykule pojawiają się także ostrzeżenia przed ograniczeniem dostępu do antykoncepcji oraz przed wzrostem liczby tzw. niebezpiecznych aborcji.

Problem w tym, że w jednym tekście połączono kilka różnych spraw, które nie są tym samym. Dotyczy to także Deklaracji Konsensusu Genewskiego (GCD), której zasady wspiera Fundacja JEDEN Z NAS wraz z organizacjami z wielu państw świata – wśród nich są także Polska Federacja Ruchów Obrony Życia i Klub Przyjaciół Ludzkiego Życia – Human Life International – Polska.

Co naprawdę mówi Deklaracja Konsensusu Genewskiego?

Przede wszystkim: nie zakazuje antykoncepcji. Nie sprzeciwia się również ochronie zdrowia kobiet. Przeciwnie — mówi o dostępie kobiet do opieki zdrowotnej, bezpieczeństwie ciąży i porodu, równych prawach kobiet, edukacji i ich udziale w życiu społecznym. Jest jednak jedna zasadnicza różnica między GCD a kierunkiem promowanym dziś przez część instytucji i organizacji międzynarodowych. Deklaracja nie uznaje aborcji za prawo człowieka.

Przypomina również, że nie istnieje międzynarodowy obowiązek finansowania ani ułatwiania aborcji, a decyzje dotyczące prawa aborcyjnego należą do poszczególnych państw. To właśnie wokół tego toczy się rzeczywisty spór. Można oczywiście uważać, że aborcja powinna być traktowana jako prawo człowieka. Można też popierać finansowanie jej z pieniędzy publicznych. Ale czym innym jest takie stanowisko, a czym innym przedstawianie sprzeciwu wobec aborcji jako sprzeciwu wobec zdrowia kobiet.

Czy Stany Zjednoczone ograniczają antykoncepcję?

„Le Monde” łączy politykę antyaborcyjną administracji amerykańskiej również z ryzykiem ograniczenia dostępu do antykoncepcji. Tu także potrzebna jest precyzja. Nowe zasady Protecting Life in Foreign Assistance rzeczywiście mocno rozszerzają ograniczenia dotyczące finansowania organizacji wykonujących lub promujących aborcję jako metodę planowania rodziny. Obejmują one dużą część amerykańskiej pomocy zagranicznej. Ale sama regulacja nie wprowadza zakazu finansowania antykoncepcji. Nie zakazuje również opieki nad kobietą w ciąży, leczenia powikłań po poronieniu ani pomocy w przypadkach ciąży pozamacicznej.

Istotą nowych zasad jest coś innego: pieniądze amerykańskich podatników nie mają być wykorzystywane przez organizacje do wykonywania lub promowania aborcji jako metody planowania rodziny. To można krytykować. Można analizować skutki takiej polityki dla organizacji prowadzących szerokie programy zdrowotne. Ale nie należy przedstawiać tego tak, jakby sprzeciw wobec finansowania aborcji był automatycznie sprzeciwem wobec antykoncepcji albo pomocy medycznej dla kobiet. To po prostu nie wynika z dokumentów.

A co z milionami „niebezpiecznych aborcji”?

„Le Monde” przywołuje również badania przewidujące, że ograniczenie amerykańskiej pomocy może doprowadzić do milionów dodatkowych nieplanowanych ciąż i od 12 do 16 milionów dodatkowych tzw. niebezpiecznych aborcji. Takie liczby robią ogromne wrażenie. Warto jednak sprawdzić, czego dokładnie dotyczą.

Autorzy badania opublikowanego w „The Lancet Global Health” modelowali skutki bardzo szerokiego ograniczenia amerykańskiej pomocy zdrowotnej. Analiza obejmowała nie tylko planowanie rodziny, ale również programy walki z HIV, gruźlicą oraz ochronę zdrowia matek i dzieci. Model zakładał przy tym bardzo daleko idący scenariusz: wycofanie finansowania bez pełnego zastąpienia go pieniędzmi z innych źródeł.

Badanie pokazuje więc przede wszystkim, że gwałtowne ograniczenie ogromnych programów zdrowotnych może prowadzić do poważnych konsekwencji. Nie dowodzi natomiast, że Deklaracja Konsensusu Genewskiego albo sama zasada niefinansowania aborcji powoduje miliony niebezpiecznych aborcji. To bardzo istotna różnica.

Gdzie kończy się informacja, a zaczyna interpretacja?

Artykuł „Le Monde” jest przykładem szerszego problemu. W europejskiej debacie coraz częściej przyjmuje się jako punkt wyjścia, że aborcja jest częścią praw człowieka i zwykłym świadczeniem zdrowotnym.

Jeśli zaakceptuje się takie założenie, każdy sprzeciw wobec aborcji można później łatwo opisać jako:

• ograniczanie praw kobiet,
• atak na zdrowie reprodukcyjne,
• albo działanie przeciwko prawom człowieka.

Tyle że właśnie to założenie jest przedmiotem sporu. Deklaracja Konsensusu Genewskiego przedstawia inną wizję: można bronić zdrowia i praw kobiet, nie uznając jednocześnie aborcji za prawo człowieka. Można domagać się dobrej opieki medycznej dla kobiet w ciąży, ochrony macierzyństwa, dostępu do leczenia i pomocy rodzinom, a równocześnie uważać, że dziecko przed narodzeniem także posiada godność i zasługuje na ochronę. Fundacja JEDEN Z NAS właśnie z tej perspektywy uczestniczy w międzynarodowej współpracy wokół Deklaracji Konsensusu Genewskiego.

To jest rzeczywisty spór

Nie chodzi więc przede wszystkim o antykoncepcję. Nie chodzi też o to, czy kobietom należy zapewniać dobrą opiekę zdrowotną. Spór dotyczy tego, czy aborcja ma być uznawana za prawo człowieka, które państwa i organizacje międzynarodowe powinny finansować i promować. Jedna strona odpowiada na to pytanie twierdząco. Deklaracja Konsensusu Genewskiego odpowiada inaczej: nie istnieje międzynarodowe prawo do aborcji, a państwa mają prawo prowadzić własną politykę chroniącą życie przed narodzeniem. Można z tym stanowiskiem dyskutować. Ale określanie go jako ataku na zdrowie kobiet albo praw człowieka nie jest już neutralnym opisem faktów. Jest określoną interpretacją ideologiczną tego sporu. A Fundacja JEDEN Z NAS będzie zwracać uwagę na tę różnicę szczególnie wtedy, gdy w debacie publicznej zaciera się granica pomiędzy informacją a polityczną interpretacją.

Polska Federacja Ruchów Obrony Życia włącza się w ogólnopolską kampanię „Dzieciństwo bez Przemocy”. Zachęca do tego również swoje organizacje członkowskie. Dla Federacji jest to konsekwencja podstawowej zasady: troska o życie i godność człowieka nie kończy się w chwili narodzin dziecka.

Od 5 października do 19 listopada w całej Polsce prowadzona będzie kampania „Dzieciństwo bez Przemocy”, organizowana przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę i Krajową Koalicję na rzecz Ochrony Dzieci. Jej celem jest zwiększanie świadomości dotyczącej przemocy wobec dzieci, wspieranie reagowania na krzywdzenie oraz promowanie wychowania opartego na szacunku i bezpieczeństwie.

Do udziału w tegorocznej kampanii zachęcili także przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski abp Tadeusz Wojda SAC oraz Delegat KEP ds. ochrony dzieci i młodzieży abp Wojciech Polak. W tegorocznej edycji szczególna uwaga poświęcona jest przemocy emocjonalnej.

Polska Federacja Ruchów Obrony Życia zdecydowała się dołączyć do kampanii i zachęcić do podobnego działania organizacje członkowskie.

– Być pro-life oznacza być po stronie człowieka. Przed narodzeniem i po narodzeniu. Nie możemy upominać się o prawo dziecka do życia, a później przestać pytać o jego dobro, bezpieczeństwo, relacje rodzinne i warunki, w których dorasta. Ochrona życia to ochrona człowieka na każdym etapie jego rozwoju – od poczęcia do naturalnej śmierci – mówi Jakub Bałtroszewicz, prezes Polskiej Federacji Ruchów Obrony Życia.

To spojrzenie jest szczególnie ważne dla środowiska pro-life. Obrona dziecka przed narodzeniem i przeciwdziałanie jego krzywdzeniu po narodzeniu nie są dwiema odrębnymi sprawami. Ich wspólnym fundamentem jest uznanie, że dziecko ma własną, niezależną od okoliczności wartość i godność oraz nigdy nie może być traktowane przedmiotowo.

Federacja zwraca jednocześnie uwagę, że wychowanie bez przemocy nie oznacza wychowania bez wymagań, odpowiedzialności czy granic.

– Dziecko potrzebuje miłości, ale potrzebuje też rodziców, którzy wychowują, wymagają i stawiają granice. Autorytet rodzica i sprzeciw wobec przemocy nie stoją ze sobą w opozycji. Przemoc zaczyna się tam, gdzie zamiast wychowania pojawiają się krzywda, strach, poniżenie czy odebranie dziecku poczucia własnej wartości – podkreśla Bałtroszewicz.

Federacja zachęci swoje organizacje członkowskie do podejmowania własnych inicjatyw edukacyjnych, wykorzystywania materiałów przygotowanych w ramach kampanii oraz nagłaśniania problemu przemocy wobec dzieci w swoich środowiskach.

Kampania zakończy się 19 listopada – w Międzynarodowym Dniu Przeciwdziałania Przemocy wobec Dzieci. Jednym z jej symbolicznych finałów będzie podświetlenie budynków w całej Polsce na czerwono.

– Chcielibyśmy, aby był to także czytelny głos naszego środowiska: każde dziecko zasługuje na ochronę. Nie tylko na prawo do tego, żeby się urodzić, ale również na prawo do tego, żeby wzrastać bez przemocy, otoczone miłością i szacunkiem – dodaje prezes Federacji.

Polska Federacja Ruchów Obrony Życia zaprasza swoje organizacje członkowskie, rodziny i wszystkich, którym bliskie jest dobro najmłodszych, do włączenia się w kampanię.

Bo ochrona życia nie kończy się przy narodzinach. Wtedy zaczyna się kolejny rozdział odpowiedzialności za człowieka.

Informacje o kampanii i materiały dla uczestników dostępne są na stronie „Dzieciństwo bez Przemocy”.

Fundacja Donum Vitae ze Szczecina, należąca do Polskiej Federacji Ruchów Obrony Życia, została nominowana do prestiżowej Nagrody TOTUS TUUS 2026 w kategorii „Promocja godności człowieka”. Polska Federacja Ruchów Obrony Życia z wielką radością przyjęła wiadomość o wyróżnieniu jednej ze swoich organizacji członkowskich.

Nominacje do tegorocznych Nagród TOTUS TUUS ogłoszono 1 października. W kategorii „Promocja godności człowieka”, obok Fundacji Donum Vitae, nominowani zostali Hospicjum im. Jana Pawła II w Żorach oraz prof. Krystyna de Walden-Gałuszko. Laureatów poznamy 10 października podczas uroczystej gali na Zamku Królewskim w Warszawie.

Fundacja Donum Vitae powstała w 2012 roku w Szczecinie. Jej działalność wyrasta z troski o małżeństwo, rodzinę i godność każdego ludzkiego życia. Szczególne miejsce zajmuje wsparcie rodziców po stracie dziecka – Fundacja prowadzi telefon alarmowy, indywidualne konsultacje psychologiczne, grupy wsparcia i warsztaty terapeutyczne, a także pomaga w organizacji pochówków dzieci utraconych. Prowadzi również działania wspierające małżeństwa i rodziny.

– To dla nas naprawdę wielka radość. Donum Vitae pokazuje, czym w praktyce jest promocja godności człowieka: nie tylko mówi o wartości życia, ale jest blisko konkretnych ludzi, szczególnie wtedy, kiedy przeżywają najtrudniejsze chwile. Serdecznie gratulujemy Paulinie Rylskiej i całemu zespołowi Fundacji. Jako Federacja jesteśmy dumni, że Donum Vitae jest częścią naszej wspólnoty. Teraz mocno trzymamy kciuki za 10 października! – mówi Jakub Bałtroszewicz, prezes Polskiej Federacji Ruchów Obrony Życia.

Prezes Fundacji Donum Vitae Paulina Rylska podkreśla, że działalność organizacji obejmuje szeroko rozumiane wsparcie rodziny – zarówno w codziennym budowaniu relacji, jak i w doświadczeniu straty i kryzysu.

„Szkoła Pełna Życia” – edukacja najmłodszych

Paulina Rylska angażuje się także w edukację pro-life najmłodszych. Jako członkini zarządu Fundacji Małych Stópek jest koordynatorką projektu „Szkoła Pełna Życia”. Jego głównym elementem jest dziewięciomiesięczny program formacyjno-edukacyjny „Życie jest piękne”, skierowany do uczniów klas trzecich szkół podstawowych i przygotowany przez Fundację Małych Stópek we współpracy z Fundacją Mocni w Duchu. Program przekazuje dzieciom wiedzę o rozwoju prenatalnym i ma uwrażliwiać je na wartość ludzkiego życia oraz znaczenie rodziny. Obejmuje 16 scenariuszy lekcji i wykorzystuje m.in. karty, animacje, aplikacje i gry. Szkoła, która zrealizuje program w jednej z klas trzecich, może otrzymać tytuł „Szkoły Pełnej Życia”.

Piękna ciągłość: Małe Stópki 2025, Donum Vitae 2026

Tegoroczna nominacja ma jeszcze jeden szczególny wymiar. Rok temu, w 2025 roku, Nagrodę TOTUS TUUS w kategorii „Promocja godności człowieka” otrzymała Fundacja Małych Stópek ze Szczecina – również należąca do Polskiej Federacji Ruchów Obrony Życia. Kapituła doceniła wówczas jej wieloletnią organizację Marszu dla Życia oraz konkretną pomoc rodzinom znajdującym się w potrzebie.

Dziś w gronie nominowanych znalazło się Donum Vitae – druga szczecińska organizacja związana z tym samym środowiskiem obrony życia i rodziny. To piękny znak, że konsekwentna, często prowadzona przez lata z dala od kamer praca na rzecz życia, rodziny i osób potrzebujących zostaje zauważona.

Nagrody TOTUS TUUS przyznawane są osobom i instytucjom, które, inspirując się nauczaniem św. Jana Pawła II, w szczególny sposób przyczyniają się do budowania „cywilizacji miłości”.

Paulino, całemu zespołowi Donum Vitae serdecznie gratulujemy nominacji. Federacja trzyma kciuki!

---

Przeczytaj wywiad z Pauliną Rylską – prezes Fundacji Donum Vitae

---